Hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực bổ trợ tư pháp

15/08/2019

Công tác quản lý nhà nước về bổ trợ tư pháp là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Sở Tư pháp. Vì vậy, ngay từ đầu năm, cùng với việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn, Sở luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo đối với hoạt động bổ trợ tư pháp. Có thể nói trong thời gian qua, công tác bổ trợ tư pháp đã đạt được kết quả tích cực, góp phần vào việc quản lý một số lĩnh vực tư pháp ở địa phương.

Trong công tác quản lý nhà nước về luật sư, Sở tư pháp đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 575/QĐ-UBND ngày 08/3/2012 về phê duyệt Đề án phát triển đôi ngũ luật sư phục vụ yêu cầu hội nhập kinh tế, quốc tế đến năm 2020 và Quyết định số 1551/QĐ-UBND ngày 06/7/2018 về phê duyệt Đề án các giải pháp tạo môi trường hỗ trợ nhằm thu hút, xây dựng, phát triển nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư và phát triển tổ chức hành nghề luật sư phục vụ các cơ quan tư pháp và hội nhập kinh tế, quốc tế đến năm 2022. Đặc biệt Sở đã tham mưu UBND tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo Đoàn Luật sư tổ chức thành công Đại hội nhiệm kỳ 2019-2024. Hàng năm, Sở đã tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ luật sư trên địa bàn tỉnh. Từ năm 2018 đến nay, Sở đã tiến hành 02 cuộc thanh tra, kiểm tra các tổ chức hành nghề luật sư trên địa bàn tỉnh; thẩm định hồ sơ cấp giấy đăng ký hoạt động cho 4 tổ chức hành nghề luật sư; thẩm định hồ sơ chứng nhận thành lập 4 văn phòng giao dịch của công ty luật TNHH; thông báo thay đổi địa chỉ trụ sở 2 công ty luật. Nhờ vậy, đã góp phần nâng cao việc quản lý hoạt động của các tổ chức hành nghề luật sư, dần đi vào nền nếp. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 16 tổ chức hành nghề luật sư với 52 luật sư. Trong 6 tháng đầu năm 2019, các tổ chức hành nghề luật sư đã thực hiện bào chữa, tư vấn 727 việc, doanh thu đạt 1,6 tỷ đồng.

Cùng với đó, Sở Tư pháp đẩy mạnh việc phát triển đội ngũ giám định viên tư pháp, tăng cường công tác tuyên truyền Đề án tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định viên tư pháp. 6 tháng đầu năm, Sở đã thẩm định 03 hồ sơ đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự; tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ giám định viên tư pháp của tỉnh. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 2 tổ chức giám định công lập, 06 tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc, 118 giám định viên.

Hoạt động công chứng được cải cách theo tinh thần xã hội hóa. Đến nay, toàn tỉnh có 24 tổ chức hành nghề công chứng phân bố ở hầu hết 9 huyện, thành phố. Thực hiện công tác quản lý nhà nước về công chứng, trong năm 2019, Sở đã tiến hành thanh, kiểm tra 17 tổ chức hành nghề công chứng; thẩm định 01 hồ sơ đề nghị Bộ Tư pháp bổ nhiệm lại công chứng viên, cấp thẻ cho 3 công chứng viên, cấp lại thẻ cho 1 công chứng viên. 6 tháng đầu năm, các tổ chức này đã thực hiện công chứng hơn 30.000 việc, thu phí tổng số hơn 5 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước trên 500.000.000 đồng.

Bên cạnh đó, công tác đấu giá tài sản tiếp tục được thực hiện có hiệu quả theo tinh thần Luật đấu giá tài sản. Để tăng cường công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực đấu giá tài sản, Sở tư pháp đã tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Chỉ thị số 11/CT-UBND về tăng cường công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản trên địa bàn tỉnh. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 1 Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản thuộc Sở Tư pháp và 9 doanh nghiệp, 2 chi nhánh ngoại tỉnh. 6 tháng đầu năm, các tổ chức đấu giá tài sản đã ký 242 hợp đồng, thu phí nộp ngân sách gần 1 tỷ đồng.

Công tác trợ giúp pháp lý trong thời gian qua đã khẳng định là chủ trương đúng đắn, hợp lòng dân, là chính sách nhân đạo của nhà nước trong việc  bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người nghèo, trẻ em, người có công với cách mạng; người già từ đủ 60 tuổi trở lên sống cô đơn, không nơi nương tựa và  các nhóm yếu thế trong xã hội góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, đưa pháp luật đến với người dân. Hiện trên địa bàn tỉnh ngoài Trung tâm trợ giúp pháp lý có 04 tổ chức đăng ký tham gia trợ giúp pháp lý (01 Trung tâm tư vấn pháp luật và 03 Văn phòng luật sư). Trung bình hàng năm, các tổ chức này thực hiện trợ giúp pháp lý lưu động tại các thôn, xã trên 100 cuộc; tham gia trợ giúp, tư vấn pháp luật miễn phí cho trên 1.500 người; cử Trợ giúp viên pháp lý, Luật sư - cộng tác viên trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng miễn phí trên 100 vụ.

Các lĩnh vực bổ trợ tư pháp khác như: Thừa phát lại, quản tài viên… đều được Sở Tư pháp tham mưu triển khai đồng bộ, thống nhất trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh những kết quả đạt được việc thực hiện nhiệm vụ hoàn thiện chế định bổ trợ tư pháp vẫn còn một số hạn chế, vướng mắc. Đối với luật sư, số lượng tổ chức hành nghề luật sư phát triển nhanh nhưng chưa đồng đều, trình độ năng lực, kinh nghiệm, kiến thức chuyên sâu và kỹ năng nghề nghiệp của một số luật sư chưa đáp ứng kịp nhu cầu của xã hội. Một số tổ chức hành nghề luật sư chưa tự giác, nghiêm túc chấp hành các quy định của Luật Luật sư và pháp luật liên quan trong quá trình hoạt động. Việc tuân thủ quy tắc đạo đức nghề nghiệp luật sư chưa được một bộ phận luật sư nhận thức đầy đủ, chưa trở thành ý thức tự giác trong hoạt động hành nghề. Nhiều luật sư chưa xây dựng được tác phong chuyên nghiệp, chưa chú ý đến việc nâng cao trình độ. Hiệu quả hoạt động tranh tụng tại phiên tòa, tư vấn, trợ giúp pháp lý trong các vụ án hình sự chưa cao...Đối với công tác giám định tư pháp còn gặp một số khó khăn, vướng mắc như chưa thành lập được Văn phòng giám định tư pháp; thiếu giám định viên giàu kinh nghiệm thực tế và năng lực chuyên môn tại các tổ chức giám định đặc biệt là lĩnh vực giám định pháp y. Chất lượng giám định một số lĩnh vực chưa cao, thời gian kết luận giám định chậm, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết vụ án. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác giám định tư pháp được quan tâm, đầu tư nhưng chưa đáp ứng yêu cầu, thiếu một số phương tiện thiết yếu để phục vụ yêu cầu giám định...

Hoạt động công chứng còn nhiều bất cập, có sự cạnh tranh không lành mạnh giữa một số tổ chức hành nghề công chứng. Công chứng viên thực hiện việc công chứng chưa đúng trình tự, thủ tục, còn để sai sót về hình thức và nội dung…Các hoạt động bổ trợ khác như Trợ giúp pháp lý, tư vấn pháp luật, đấu giá tài sản cũng còn nhiều tồn tại, hạn chế.

Trên cơ sở kết quả đạt được và những tồn tại, hạn chế trong công tác bổ trợ tư pháp trên địa bàn tỉnh thời gian qua. Đồng thời, để nâng cao chất lượng hoạt động bổ trợ tư pháp trong thời gian tới, cần có các giải pháp cụ thể sau:

Một là, Tích cực tổ chức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các văn bản pháp luật về Công chứng, đấu giá tài sản, giám định tư pháp, luật sư, trợ giúp pháp lý và các văn bản có liên quan đến người dân và doanh nghiệp để hiểu rõ những quy định của pháp luật về bổ trợ tư pháp.

Hai là, Nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác hành nghề bổ trợ tư pháp theo hướng chuyên nghiệp hoá. Đội ngũ này bao gồm Luật sư, Công chứng viên, Giám định viên Tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc, Trợ giúp viên pháp lý, Tư vấn viên pháp luật, Quản tài viên, Thừa phát lại không phải chỉ là người được đào tạo cơ bản về luật pháp, về lĩnh vực công tác, tinh thông nghề nghiệp, giàu kinh nghiệm, vốn sống mà còn phải có phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp.

Ba là, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động bổ trợ tư pháp. Thực tế trong thời gian qua hoạt động của một số tổ chức hành nghề (Luật sư, công chứng, đấu giá, tư vấn pháp luật…) còn thiếu tính chuyên nghiệp, trình độ quản lý còn bất cập, tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các tổ chức hành nghề. Còn có tổ chức hành nghề bố trí điểm tiếp nhận hồ sơ ngầm ngoài trụ sở, không niêm yết lịch làm việc, phí, thù lao và chi phí khác; trích lại phần trăm phí và thù lao không đúng quy định. Hiện tượng không thực hiện đúng quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục, thời gian, địa điểm vẫn xảy ra...điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và sự phát triển lành mạnh của hoạt động bổ trợ tư pháp. 

Bốn là, quan tâm, bố trí các nguồn lực cho công tác quản lý nhà nước về bổ trợ tư pháp. Hiện nay, số cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về bổ trợ tư pháp còn có nhiều hạn chế, hơn nữa đây là lĩnh vực khó và phức tạp, do vậy, để công tác quản lý nhà nước về bổ trợ tư pháp có hiệu lực, hiệu quả, cần đảm bảo bố trí đủ các nguồn lực cho công tác bổ trợ tư pháp./.

Minh Lượng

Các tin đã đưa ngày: