Vai trò của Thanh tra Sở Tư pháp trong công tác quản lý Nhà nước các lĩnh vực tư pháp tại địa phương

27/07/2021

Thanh tra là nội dung không thể thiếu của quản lý nhà nước, là giai đoạn cuối cùng trong chu trình quản lý, có vai trò kiểm định, đánh giá hiệu quả của quản lý nhà nước. Qua thanh tra để có các kiến nghị khắc phục những sơ hở, yếu kém, cũng như đề xuất những biện pháp đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý, sửa đổi cơ chế, chính sách nhằm quản lý tốt hơn, hiệu quả hơn.

Được xem như một khâu của quản lý nhà nước các lĩnh vực tư pháp tại địa phương, Thanh tra Sở Tư pháp có vai trò đặc biệt quan trọng.

Thứ nhất, là một chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước.

Trong những năm qua, thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao, Thanh tra Sở đã xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra hàng năm, báo cáo Giám đốc Sở phê duyệt theo quy định. Việc xây dựng kế hoạch thanh tra của Thanh tra Sở dựa trên kết quả của việc quan sát, khảo sát nắm tình hình từ công tác quản lý nhà nước lĩnh vực tư pháp tại địa phương. Qua việc đánh giá, phân tích tình hình tổ chức và hoạt động của các tổ chức, đơn vị, cá nhân để có định hướng xây dựng nên kế hoạch thanh tra phù hợp làm căn cứ xác đáng cho việc thanh tra trên thực tế.

Việc triển khai thực hiện đầy đủ và nghiêm túc kế hoạch thanh tra, kiểm tra góp phần phát hiện những thiếu sót trong khâu quản lý, điều hành có liên quan đến chính sách pháp luật và những vấn đề bất cập trong hoạt động quản lý, từ đó Thanh tra Sở đã kịp thời tham mưu Giám đốc Sở có biện pháp chỉ đạo khắc phục, đồng thời xây dựng cơ chế quản lý thích hợp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước, tạo sự chuyển biến tích cực đối với công tác chỉ đạo, điều hành và triển khai thực hiện nhiệm vụ công tác tư pháp trên địa bàn tỉnh.

- Thứ hai, là một biện pháp ngăn ngừa, phát hiện và xử lý những hành vi vi phạm pháp luật.

Với chức năng kiểm tra, thanh tra và xử lý các hành vi vi phạm đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc thi hành pháp luật thuộc phạm vi quản lý của Sở Tư pháp, Thanh tra Sở thực hiện tham mưu giúp Giám đốc Sở Tư pháp giám sát việc chấp hành chính sách, pháp luật, chức trách, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức và các cá nhân thuộc phạm vi quản lý của Sở Tư pháp để kịp thời phát hiện những sai phạm và có biện pháp xử lý.

Từ 01/01/2021 đến đầu tháng 7 năm 2021, thực hiện kế hoạch thanh tra đã được phê duyệt, Thanh tra Sở đã tiến hành 02 cuộc thanh tra hành chính, 01 cuộc kiểm tra và 01 cuộc thanh tra chuyên ngành lĩnh vực công chứng; đã lập 11 biên bản vi phạm hành chính đối với 09 Văn phòng công chứng; ban hành 09 Quyết định XPVPHC với tổng số tiền xử phạt là 84.500.000 đồng.

Qua việc thanh tra, kiểm tra, đã yêu cầu các tổ chức, cá nhân vi phạm nghiêm túc rút kinh nghiệm và khắc phục ngay tình trạng vi phạm, từ đó góp phần răn đe, phòng ngừa tình trạng vi phạm pháp luật xảy ra. Hoạt động của thanh tra Sở luôn thông qua việc phân tích sâu sắc, đầy đủ nhất các nguyên nhân, động cơ, mục đích, tính chất, mức độ của một hành vi vi phạm, do đó, các giải pháp, kiến nghị, yêu cầu được đưa ra từ hoạt động thanh tra không chỉ hướng vào việc xử lý hành vi vi phạm pháp luật được phát hiện mà còn có tác dụng khắc phục các kẽ hở của chính sách, pháp luật, ngăn ngừa tận gốc mầm mống phát sinh những vi phạm pháp luật tương tự xảy ra ở một cơ quan, tổ chức, cá nhân khác, vào một thời điểm khác. Và mặc dù vai trò của công tác thanh tra là phát hiện và xử lý các vi phạm pháp luật, nhưng quan trọng hơn, thanh tra cũng đóng vai trò như một biện pháp phòng ngừa hữu hiệu các vi phạm pháp luật. Vì vậy, thanh tra chính là phương thức bảo đảm trật tự, kỷ cương trong quản lý nhà nước.

- Thứ ba, là một phương thức bảo đảm thực thi pháp luật trên thực tế.

Trong quá trình thanh tra, kiểm tra đối với các tổ chức, đơn vị và cá nhân, Thanh tra Sở đã chỉ ra những ưu điểm, kết quả đạt được đồng thời làm rõ những hạn chế, thiếu sót, vi phạm, để các tổ chức, đơn vị, cá nhân tiếp tục phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa, hạn chế những vi phạm xảy ra, bảo đảm để họ tuân thủ và chấp hành chính xác, đầy đủ, đúng pháp luật. Mặc dù công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật không phải là chức năng chính của thanh tra Sở nhưng thông qua hoạt động của mình, công tác thanh tra của Thanh tra Sở Tư pháp thời gian vừa qua cũng đã góp phần tích cực vào việc giúp các cơ quan, tổ chức, cá nhân hiểu đúng và chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật, đây cũng là một vai trò quan trọng, tích cực của Thanh tra Sở nhằm bảo đảm thực thi pháp luật trên thực tế.

- Thứ tư, thực hiện chức năng, nhiệm vụ tiếp công dân; giải quyết khiếu nại, tố cáo phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật.

Thanh tra Sở Tư pháp thường xuyên tham mưu, thực hiện đồng bộ chủ trương, chính sách, quy định của pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đề cao vai trò, trách nhiệm người đứng đầu và cán bộ trực tiếp làm công tác tiếp công dân, tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo, đẩy mạnh phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi tham nhũng, tiêu cực, thực hiện nghiêm quy tắc ứng xử, quy trình chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, công chức trong thực thi pháp luật. Tham mưu ban hành quy chế làm việc rõ ràng, minh bạch, cụ thể và có cơ chế kiểm soát hiệu quả đối với cán bộ, công chức trong thực thi nhiệm vụ kiểm tra, thanh tra... bảo đảm ngăn chặn được tình trạng lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, phục vụ động cơ cá nhân, vụ lợi trong thực thi công vụ.

Hiện nay, lĩnh vực tư pháp nói chung và lĩnh vực tư pháp trên địa bàn tỉnh nói riêng đang diễn biến phức tạp, ngày càng có nhiều hành vi vi phạm pháp luật, tình trạng cạnh tranh không lành mạnh,… xảy ra tại các tổ chức bổ trợ tư pháp. Đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn tỉnh đã có hơn 80 tổ chức bổ trợ tư pháp, vì vậy, mặc dù kết quả công tác thanh tra, kiểm tra của Thanh tra Sở những năm gần đây đã có những chuyển biến tích cực, chất lượng các cuộc thanh tra, kiểm tra được nâng cao rõ rệt, khẳng định được vai trò quan trọng của Thanh tra Sở trong công tác quản lý nhà nước các lĩnh vực tư pháp tại địa phương, tuy nhiên vẫn còn khiêm tốn so với yêu cầu, nhiệm vụ và thực tiễn phức tạp hiện nay.

Từ thực tế đó, nhằm nâng cao vai trò của thanh tra Sở Tư pháp trong công tác quản lý nhà nước các lĩnh vực tư pháp tại địa phương, cần thực hiện một số giải pháp như sau:

Một là, bám sát nội dung các Chương trình, Kế hoạch công tác năm của Bộ Tư pháp, UBND tỉnh; Thanh tra Sở chủ động nắm chắc tình hình, tham mưu, đề xuất xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả chương trình, kế hoạch công tác thanh tra hàng năm.

Hai là, thường xuyên làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, tác phong, lề lối làm việc cho đội ngũ công chức làm công tác thanh tra.

Bà là, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, tham mưu tập trung thực hiện thanh tra có trọng tâm, trọng điểm, chú trọng công tác thanh tra chuyên ngành trong công tác bổ trợ tư pháp, hộ tịch, chứng thực và công tác thanh tra đột xuất khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm, dư luận báo chí hoặc có đơn thư phản ánh gây bức xúc, kéo dài, có dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực,…

Bốn là, tập trung làm tốt công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; không để xảy ra tình trạng đơn thư vượt cấp, khiếu kiện kéo dài, tham nhũng lãng phí. Tăng cường quản lý nội bộ, thực hiện nghiêm túc Quy chế dân chủ trong hoạt động của cơ quan, đơn vị./.

Phương Anh PCTT

Các tin khác
Các tin đã đưa ngày: